برای ساختمانهای بلندمرتبه، چندین راهحل حملونقل عمودی اصلی و نوظهور وجود دارد که در جدول زیر خلاصه شدهاند:
| دستهبندی | راهحلهای حملونقل | توضیحات و کاربرد |
|---|---|---|
| سیستمهای سنتی و متداول | آسانسورهای الکتریکی | رایجترین نوع؛ مناسب برای جابجایی عمودی بین طبقات اصلی. |
| پلهبرقی و رمپهای متحرک | برای جابجایی حجم زیاد افراد بین سطوح نزدیک (مانند لابیها و مراکز خرید داخل برج). | |
| آسانسورهای باربر و خدمات | مخصوص حمل بار، مصالح ساختمانی و زباله؛ جدا از مسیرهای مسافربری. | |
| سیستمهای نوین و کارآمد | آسانسورهای دوطبقه/سهطبقه | افزایش ظرفیت و کاهش تعداد آسانسور در شافت با توقف همزمان در چند طبقه. |
| آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) | صرفهجویی در انرژی و فضای اشغالی در پشتبام. | |
| سیستمهای کنترل فراخوانی هوشمند | بهینهسازی زمان انتظار و توزیع مسافر با الگوریتمهای کامپیوتری. | |
| آسانسورهای با سرعت بسیار بالا | سرعت بیش از ۲۰ متر بر ثانیه؛ برای برجهای بسیار بلند جهت کاهش زمان سفر. | |
| راهحلهای افقی-عمودی یکپارچه | شاتلهای هوایی (Sky Lobby) | انتقال مسافران از لابی اصلی به لابیهای میانی، سپس توزیع محلی. |
| آسانسورهای چندجهته (MULTI) | حرکت عمودی و افقی در یک کابین؛ انعطافپذیری زیاد در طراحی. | |
| راهحلهای پشتیبان و اضطراری | پلههای اضطراری و پناهگاههای طبقاتی | الزام ایمنی برای تخلیه در مواقع آتشسوزی یا زلزله. |
| آسانسورهای مخصوص آتشنشانی | با منبع تغذیه مستقل و مقاوم در برابر حرارت برای استفاده نیروهای امداد. |
ملاحظات کلیدی در انتخاب سیستمها
انتخاب و ترکیب این سیستمها باید با در نظر گرفتن عوامل زیر انجام شود:
- ارتفاع و کاربری ساختمان: نیاز برجهای اداری پرتردد با آپارتمانهای مسکونی متفاوت است.
- ملاحظات سازهای: شافتهای آسانسور بر طراحی سازه و فضای مفید تأثیر مستقیم دارند.
- بهینهسازی انرژی: سیستمهای مدرن مانند MRL و ترمزهای احیاکننده میتوانند مصرف انرژی را کاهش دهند.
- تأثیر بر منظر شهری: طراحی و مکانیابی ساختمانهای بلند باید با توجه به تأثیر بر خط آسمان و ایجاد سایه بر فضاهای عمومی صورت گیرد.
- تحلیل شرایط محیطی: تحلیل باد و زلزله برای طراحی سازه و حتی انتخاب نوع آسانسورها ضروری است.
روندهای آینده
روندهای آینده در این حوزه احتمالاً حول هوشمندسازی (اتصال به سیستم مدیریت هوشمند ساختمان)، شخصیسازی سفر (تشخیص چهره و انتخاب مقصد از پیش تعیین شده) و توسعه بیشتر سیستمهای چندجهته برای پروژههای عظیم شهری خواهد بود.